Wat perimenopauze werkelijk is

Hallo en welkom! Je bent hier waarschijnlijk terechtgekomen omdat je in oplopende mate vreemde en best vervelende veranderingen in je lichaam ervaart. Slapeloosheid, een jeukende huid, je komt ineens niet meer op de meest simpele woorden waardoor je midden in een zin stokt terwijl je net een goed punt ging maken, klaarwakker op bizarre tijden. Je betrekt van alles op jezelf of voelt onverklaarbare boosheid of irritatie die niet meer netjes binnen dat ene moment in de maand blijft waar je net op had leren anticiperen, maar gewoon random!

Je voelt aan alles dat er iets niet klopt. Je hebt misschien zelfs met angst en vrezen een online vragenlijstje voor beginnende dementie ingevuld. Of van de huisarts een doorverwijzing gekregen voor de neuroloog of een andere specialist. Je bent er mogelijk voorzichtig aan herinnerd dat je toch al (bijna) 40 bent en dat dit er allemaal bij hoort, van de weeromstuit aan de pil gezet of een antidepressivum voorgeschreven gekregen.

Maar wat is er nu eigenlijk aan de hand?

Wat jij voelt heeft een naam. Het heet perimenopauze. Het begint gemiddeld rond je 40e, soms eerder, en het kan vier tot tien jaar duren. Vrouwen die lang genoeg leven krijgen er allemaal mee te maken. Er is inmiddels een flinke berg onderzoek over. En het belangrijkste: het gaat voorbij. Aan de andere kant van deze fase wacht een lichaam dat zich heeft aangepast en een brein dat weer helder is.

Perimenopauze is niet hetzelfde als de menopauze

Dit is waar het meestal al misgaat. Als iemand zegt "de overgang" of "de menopauze" bedoelt ze meestal het hele verhaal, terwijl het medisch gezien drie verschillende fases zijn:

• Perimenopauze is de periode dat je lichaam in transitie is. Je menstrueert nog, maar je hormonen veranderen. Dit is waar de meeste klachten zitten.
• Menopauze is één moment: de dag dat je twaalf maanden aaneen niet gemenstrueerd hebt. Dat kan je pas achteraf vaststellen.
• Postmenopauze is alles daarna.

Dus als jij nu in de vroege perimenopauze zit, ben je officieel nog niet in de menopauze. Je bent in de aanloop ernaartoe. En die aanloop kan langer en heftiger zijn dan de menopauze zelf.

Je lichaam verzet zich.

Het beeld dat de meeste mensen hebben is dat je lichaam in de overgang langzaam en lichtjes sputterend tot stilstand komt, als een motor die op is. Minder toeren, minder vermogen, geleidelijk naar de kant. Dat klopt niet.

Wat er werkelijk gebeurt is dat je lichaam zich verzet. Je eierstokken zijn het grootste deel van je leven gericht op reproductie. Als ze minder goed gaan werken, reageert je brein hierop door steeds harder signalen te sturen. En je eierstokken doen hun uiterste best om te reageren. Soms lukt het, met een normale cyclus. Soms lukt het half, met schommelingen. Soms lukt het veel te goed, met een oestrogeenpiek hoger dan je ooit had. En soms lukt het niet.

Dat heen en weer, dat gevecht tussen je brein en je eierstokken, is wat jij voelt. Het volledige mechanisme, met alle hormonen en de hypothalame as erbij, staat in Module 2: Je hormonen in perimenopauze.